Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania ucznia WOPFU - czym jest? Jak go napisać? Gotowy wzór do pobrania

Zgodnie z obietnicą napisałam dla Was post dotyczący WOPFU. Postaram się bardzo zwięźle przedstawić temat opisując najważniejsze informacje dotyczące tego dokumentu. Na sam koniec, aby ułatwić Wam pracę umieszczę gotowy w pełni edytowalny wzór do pobrania.

WOPFU to skrót od: wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia

WOPFU jest nierozerwalnie związane z IPET-em (O którym pisałam wcześniej TUTAJ). To połączenie wynika z tego, że bez WOPFU nie możemy stworzyć IPET-u. Musimy w pierwszej kolejności przystąpić do wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania dziecka na co wskazuje ustawa: "Zespół opracowuje program (IPET) po dokonaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia, uwzględniając diagnozę i wnioski sformułowane na jej podstawie". Kluczowym słowem w nazwie jest określenie: wielospecjalistyczna, co wskazuje nam na to, że dokonuje jej nie jedna osoba, a wszyscy specjaliści pracujący z dzieckiem. Zespół składający się z nauczycieli i specjalistów po rozpoznaniu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka, jego możliwości i czynników środowiskowych wpływających na jego funkcjonowanie, analizuje zebrane informacje i formułuje odpowiednie wnioski, które służą określeniu kierunku pracy, zdefiniowaniu celów edukacyjnych i terapeutycznych oraz opracowaniu IPET-u.

• Kto przygotowuje WOPFU? WOPFU przygotowuje zespół danej placówki składający się z wszystkich osób (nauczyciele, specjaliści) pracujących z dzieckiem.

Pamiętajmy, że na wniosek dyrektora, w pracy zespołu mogą brać udział: przedstawiciele poradni psychologiczno-pedagogicznej (w tym poradni specjalistycznej), asystent lub pomoc nauczyciela, a za zgodą rodziców/opiekunów prawnych także inne osoby. Każdy z członków zespołu oraz rodzice wraz z ewentualnie zaproszonymi osobami, posiadają swoje własne obserwacje, spostrzeżenia, wnioski, informacje o deficytach, mocnych stronach, potencjale, zainteresowaniach dziecka – w zależności od tego, jaką rolę odgrywają w procesie dydaktyczno - wychowawczo – terapeutycznym. Toteż tak ważne jest dokonanie uwspólnienia tej wiedzy, a wzajemna jej wymiana, pozwala jak najpełniej ocenić potrzeby i możliwości ucznia.

• Kto jest odpowiedzialny za WOPFU? Musimy pamiętać, że osobą odpowiedzialną za proces realizacji zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego jest dyrektor, który z kolei wyznacza osobę, której zadaniem będzie koordynowanie pracą zespołu odpowiedzialny za stworzenie IPET oraz WOPFU.

• Czym jest i czemu służy WOPFU? WOPFU jest dokumentem, który ma określać indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne, mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia ucznia; zakres, formy i metody wsparcia ze strony nauczycieli, specjalistów i/lub pomocy nauczyciela; trudności w funkcjonowaniu ucznia i przyczyny niepowodzeń edukacyjnych czy wychowawczych, ograniczenia utrudniające funkcjonowanie i uczestnictwo ucznia w codziennym życiu placówki oraz efekty działań podejmowanych w celu poprawy sytuacji.

• Jaki jest termin przygotowania WOPFU? Warto dokonać oceny jak najwcześniej, aby potem zmieścić się w terminie stworzenia IPET-u (do 30 września lub 30 dni od dnia złożenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego). Z mojego doświadczenia warto na początku września rozesłać specjalistom dokument tak, aby mieli czas na dokonanie oceny i odesłanie nam jej.

• Skąd czerpać informacje niezbędne do przeprowadzenia WOPFU? Specjaliści zapewne będą oceniać poziom funkcjonowania za pomocą obserwacji, różnych testów czy narzędzi diagnostycznych. A nauczyciele? Kilka wskazówek dla Was: podstawą będzie obserwacja pedagogiczna dokonywana nie tylko na zajęciach edukacyjnych, ale także podczas sytuacji nieformalnych i zabawy swobodnej. Warto obserwować dziecko w każdym środowisku: w sali, w szatni, w toalecie, w ogrodzie. Ocenić jego relację z rówieśnikami.

• Jak często należy dokonywać WOPFU? Co najmniej dwa razy w roku szkolnym, a więc minimum raz w semestrze.

Istnieje możliwość dokonywania WOPFU częściej niż dwa razy do roku. Może być to podyktowane

potrzebą zweryfikowania wcześniej dokonanej przez zespół diagnozy lub koniecznością zmiany kierunku wsparcia. W każdym z tych przypadków zespół powinien dokonać oceny efektywności udzielanego wsparcia, aby określić, które działania przyniosły zamierzony skutek (i należy je kontynuować), a które okazały się nieefektywne (i należy je zmodyfikować lub zmienić na inne).

Dotychczas rodzic nie otrzymywał kopii wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia - otrzymywał tylko na swój wniosek kopię ipetu. Musimy wiedzieć, że rodzic może uczestniczyć w spotkaniach zespołu na każdym etapie jego pracy, a więc także wtedy, gdy członkowie zespołu opracowują WOPFU. Zmieniło się to, że rodzice nie są już zobligowani  do wnioskowania w sprawie otrzymania kopii tego dokumentu - i to jest bardzo ważne! Jesteśmy zobligowani do przekazania rodzicom kopii zarówno WOPFU, jak i IPET-u.

Przepisy nie wskazują, jak powinien wyglądać ten dokument w związku z tym każda placówka może opracować swój własny wzór. W ustawie znajdziemy jedynie wskazania, co do niezbędnego zakresu informacji, jakie powinny znaleźć się w WOPFU:

• indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne, mocne strony, predyspozycje, zainteresowania i uzdolnienia ucznia;
• w zależności od potrzeb zakres i charakter wsparcia ze strony nauczycieli, specjalistów, asystentów lub pomocy nauczyciela,
• przyczyny niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu ucznia, w tym bariery i ograniczenia utrudniające funkcjonowanie i uczestnictwo ucznia w życiu przedszkolnym lub szkolnym, a w przypadku ucznia realizującego wybrane zajęcia wychowania przedszkolnego lub zajęcia edukacyjne indywidualnie lub w grupie liczącej do 5 uczniów, zgodnie ze wskazaniem zawartym w programie – także napotykane trudności w zakresie włączenia ucznia w zajęcia realizowane wspólnie z oddziałem przedszkolnym lub szkolnym, a w przypadku innej formy wychowania przedszkolnego – wspólnie z grupą, oraz efekty działań podejmowanych w celu ich przezwyciężenia.

Określono więc „zawartość” tego dokumentu, ale dopisując słowo „w szczególności”, które sugeruje nam, że nie jest to katalog zamknięty i zespół może wpisać również inne elementy, które uznaje za zasadne z punktu widzenia podniesienia efektywności pracy z konkretnym dzieckiem.

Przygotowałam dla Was gotowy wzór do ściągnięcia. Możecie go pobrać z chomika TUTAJ lub poprzez dysk google TUTAJ. Pobierajcie, korzystajcie - będzie mi wówczas miło jeśli zostawicie jakiś ślad po sobie😊 Wzór jest w pełni edytowalny (plik WORD). 

Macie jakieś pytania? Śmiało zadawajcie je pod tym postem - w miarę mojej wiedzy i doświadczenia postaram się Wam pomóc.😊

IPET najważniejsze informacje - czym jest? Jak go napisać? Gotowy wzór do pobrania

Dostałam od Was wiele pytań dotyczących IPET-u i postanowiłam, że stworzę dla Was post dotyczący tej tematyki. Myślę, że będzie krótko (mam nadzieję!😃), zwięźle i na temat, a Wam wszystko się rozjaśni. Aby dodatkowo ułatwić Wam pracę na końcu postu będzie na Was czekał gotowy wzór do pobrania z którego będziecie mogli skorzystać.😊

IPET to skrót od: indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny

Jest to ważny i podstawowy dokument regulujący funkcjonowanie dziecka z orzeczeniem w przedszkolu bądź w szkole. Jeśli więc w Waszej grupie znajduje się dziecko z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego taki IPET musi powstać.

Wszystkie ważne informacje znajdują się w rozporządzeniu: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Warto śledzić jego zmiany, bo te potrafią niestety pojawiać się często. Dzisiejszy post oparty jest o aktualnie obowiązujące rozporządzenie - ujęłam wszystkie najważniejsze informacje.

• Kto przygotowuje IPET? IPET przygotowuje Zespół danej placówki składający się z pracowników pracujących z dzieckiem, przy udziale rodziców dziecka. 

• Kto jest odpowiedzialny za IPET? Dyrektor jest odpowiedzialny za realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu, a dla jak najefektywniejszego działania, wskazuje osobę, która będzie koordynowała pracę zespołu opracowującego IPET. Najczęściej jest to wychowawca lub specjalista (pedagog, psycholog, pedagog specjalny).

• Na jakiej podstawie przygotowuje się IPET? Podstawą do przygotowania IPET-u są informacje zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego oraz informacje pochodzące z wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia (tzw. WOPFU), którą tworzą pracownicy i specjaliści pracujący z dzieckiem.

• Jaki jest termin przygotowania IPET-u? Program powinien być przygotowany do 30 września bądź w terminie 30 dni od przekazania przez rodziców orzeczenia. Dokument tworzony jest na dany etap edukacyjny i przynajmniej 2 razy do roku powinien objęty być ewaluacją.

• Na jak długo przygotowuje się IPET? IPET tworzy się na okres, na jaki wydano orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie dłuższy jednak niż dany etap edukacyjny. Nie znaczy to jednak, że tworzymy IPET i to koniec. Aby dokument ten spełniał swoją rolę należy go analizować i w miarę potrzeb modyfikować oraz uzupełniać. Dlatego tak ważne są spotkania zespołu na których można podsumować dotychczasową pracę i wprowadzić ewentualne zmiany.

• Jak często powinny odbywać się spotkania zespołu? Według ustawy w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż dwa razy do roku.

• Czy IPET I WWRD to to samo? Czy muszę przygotować IPET dla dziecka, które ma tylko WWR? Na obydwa pytania odpowiedź brzmi NIE. Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny opracowuje się wyłącznie dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Placówka nie jest zobligowana do tworzenia takiego programu na podstawie opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Dla dziecka, które posiada tylko opinię o wczesnym wspomaganiu rozwoju przygotowujemy indywidualny program wspomagania rozwoju.

Rola rodziców przy tworzeniu IPET-u jest bardzo ważna. Mają oni prawo do tego, aby uczestniczyć w spotkaniach zespołu, a także być częścią opracowywania i modyfikacji samego programu. Ważne jest to, aby pamiętać o obowiązku powiadomienia rodziców dziecka o posiedzeniu zespołu - można to zrobić pisemnie lub w sposób przyjęty w danej placówce -  w ustawie nie znajduje się jednak termin w jakim powinni być powiadomieni, ale myślę, że wypadałoby to zrobić na tyle wcześnie, aby rodzice mogli zorganizować swój czas. Naszym obowiązkiem jest także dostarczenie rodzicom kopii IPET-u.
Jeśli chodzi o rolę rodziców w tworzeniu IPET-u to musimy pamiętać o tym, że w ustawie istnieje zapis dotyczący tego, że należy zawrzeć w nim działania wspierające rodziców oraz zakres współpracy z nimi - w szablonie do pobrania będziecie mieli gotowe formułki, które możecie wykorzystać. Rodzic powinien być aktywnym uczestnikiem i pomagać nam w procesie kształcenia i terapii - nie bójmy się z rodzicami rozmawiać i nauczmy się wymieniać opinie oraz spostrzeżenia.

Nie ma jednego obowiązującego wzoru IPET-u. Każda placówka może wypracować własne propozycje najbardziej adekwatne do ich potrzeb i organizacji pracy. Ustawa wskazuje jednak to, co każdy IPET powinie zawierać:

Jeśli chodzi u punkt 8 należy pamiętać o tym, że przy organizowaniu takich zajęć dla dziecka z niepełnosprawnością nie jest potrzebna ani zmiana orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, ani tym bardziej orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania. Pamiętajcie, że rozwiązanie powinno być stosowane do wybranych zajęć edukacyjnych, może też być stosowane okresowo, w razie zaistniałej potrzeby. Dyrektor, po konsultacji z zespołem oraz w porozumieniu z rodzicami ucznia, może zdecydować o zaprzestaniu tej formy pracy np.: w sytuacji poprawy funkcjonowania ucznia czy w związku z likwidacją barier środowiskowych.

Przy pisaniu IPET-U zawsze musimy go dostosować do konkretnej niepełnosprawności dziecka, pamiętając jednak o tym, że jest to dokument służący indywidualizacji - tak jak nie ma dwóch takich samych ludzi tak nie powinniśmy tworzyć IPET-u na zasadzie kopiuj-wklej. W zależności od niepełnosprawności nasze działania będą mieć charakter:

• rewalidacyjny w odniesieniu do uczniów niepełnosprawnych,
• resocjalizacyjny dla ucznia niedostosowanego społecznie,
• socjoterapeutyczny dla uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym.

Warto pamiętać, że istnieje możliwość zmiany zapisów w IPET, jeśli stwierdzono, że dane zajęcia nie są już potrzebne. Należy wtedy zmienić rodzaj zajęć lub wymiar godzin. Dlatego tak ważne są spotkania zespołu, regularna ocena funkcjonowania, bieżąca obserwacja i kontakty z rodzicami.

Jak już pewnie zauważyliście IPET i WOPFU to dwa "nierozerwalne" ze sobą dokumenty. Na podstawie WOPFU oraz opinii o potrzebie kształcenia specjalnego tworzymy program dla danego dziecka. Niektórzy uwzględniają w tym samym dokumencie IPET oraz WOPFU - ja je oddzielam umieszczając informacje w IPET o tym, że WOPFU stanowi załącznik do tego dokumentu. Warto zapytać w swojej placówce, jakie ma wymagania, co do tej kwestii - ustawa jej nie reguluje. Jeśli jest takie wymaganie, aby ich nie rozdzielać wystarczy, że dokleicie WOPFU do gotowego szablonu, który ściągnięcie. Samej wielospecjalistycznej ocenie funkcjonowania uczenia poświęcę osobny post.😊

Dotyczy to punktu: formy i okres udzielania dziecku pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Ustawa reguluje, jakie zajęcia powinny znaleźć się na danym etapie edukacyjnym. Wystarczy, że w zależności od etapu edukacyjnego sprawdzimy sobie jakie zajęcia możemy wpisać w IPET i uwzględniamy w nim te, których dane dziecko potrzebuje. Poniżej ściąga:

W przedszkolu:

• zajęć rozwijających uzdolnienia;
• zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych, rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym;
• zindywidualizowanej ścieżki realizacji obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego;
• porad i konsultacji.

W szkole:

• klas terapeutycznych;
• zajęć rozwijających uzdolnienia;
• zajęć rozwijających umiejętności uczenia się;
• zajęć dydaktyczno-wyrównawczych;
• zajęć specjalistycznych: korekcyjno-kompensacyjnych, logopedycznych, rozwijających kompetencje emocjonalno-społeczne oraz innych zajęć o charakterze terapeutycznym;
• zajęć związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu - w przypadku uczniów szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych;
• zindywidualizowanej ścieżki kształcenia;
• porad i konsultacji;
• warsztatów.

W szablonach do ściągnięcia z komentarzami i wskazówkami znajdziecie informację dotyczącą zajęć rewalidacyjnych, które przysługują dzieciom z niepełnosprawnością - obowiązująca ustawa narzuca uwzględnienie w IPET konkretnych zajęć dla trzech rodzajów niepełnosprawności: spektrum autyzmu, dzieci niewidomych oraz z zaburzeniami mowy lub jej brakiem (afazja). 

Przygotowałam dla Was gotowy wzór do ściągnięcia w dwóch wersjach - z komentarzami i wskazówkami oraz pusty do uzupełniania. Możecie je pobrać z chomika TUTAJ lub poprzez dysk google TUTAJ. Pobierajcie, korzystajcie - będzie mi wówczas miło jeśli zostawicie jakiś ślad po sobie😊 Wzór jest w pełni edytowalny (plik WORD). 

Macie jakieś pytania? Śmiało zadawajcie je pod tym postem - w miarę mojej wiedzy i doświadczenia postaram się Wam pomóc.😊